حسن حسن زاده آملى

127

ده رساله فارسى (فارسى)

را از حاصل مضمون روايات كه در تمثل ملكات نفسانى وارد شده است اتخاذ كرده‌اند و حقيقت آن تمثل است . در حديث حبه عرنى ، امير المؤمنين عليه السّلام به حبه مىفرمايد : لو كشف لك لرأيتهم حلقا حلقا محتبين يتحادثون و حبه گفت فقلت : اجسام أم ارواح فقال عليه السّلام : ارواح ، الحديث و حديث در باب ارواح جنائز كافى مذكور است « 1 » . و نيز در اواخر كتاب جنائز كافى از امام صادق عليه السّلام است كه : ان الارواح فى صفة الاجساد ، الخ . و در حديث يونس بن ظبيان كه در كافى و تهذيب روايت شده امام صادق فرمود : يا يونس المؤمن اذا قبضه اللّه تعالى صير روحه فى قالب كقالبه فى الدنيا فياكلون و يشربون فاذا قدم عليه القادم عرفه بتلك الصورة التى كانت فى الدنيا . ميبدى شارح ديوان منسوب به امير عليه السّلام در فواتح آن گويد : جسد مثالى را بدن مكتسب گويند . و در بيان اثبات اين جسد مثالى برزخى گويد : ابو جعفر طوسى در تهذيب الاحكام از يونس بن ظبيان نقل كند ، الخ . و غرض اين‌كه چون آن بدن جسم نباشد و ارواح در صفت اجسادى چون قالب دنياوى باشند جسم بودن أعمال قائم به روح معنى ندارد جز اينكه گوييم تمثل را تعبير به تجسم كرده‌اند و حقيقت تجسم همان تمثل است چنان كه مراد از تجسم اعراض تمثل صفات اعمال است فافهم . در كتاب نكاتم چند نكته‌اى كه خلاصه مباحث فوق را در بردارد بعنوان فذلكه بحث مىآورم : نكته : آنچه در احوال و اطوار سالك كه در خواب و بيدارى عائدش مىشود ميوه‌هايى است كه از كمون شجره وجودش بروز مىكند .

--> ( 1 ) . در ص 66 و 67 ، چاپ نامبرده .